Dr. Jan Vanderkerken & Dr. Bert Goossens

Brachytherapie prostaatkanker

Wat is brachytherapie ?brachy-seed1

 

Brachytherapie is een manier om een prostaat met prostaatkanker te bestralen. Het betekent het inplanten van radio-actieve zaadjes (Iodium 125) van enkele millimeters in de prostaat. Brachytherapie gebeurt onder algemene verdoving. De zaadjes geven een straling af die kwaadaardige cellen vernietigt met de bedoeling te genezen.

 

Waarom brachytherapie ?

 

De behandeling gebeurt in een enkele keer, er zijn geen wekenlange dagelijkse bezoeken aan een bestralingsafdeling nodig. Het voordeel van brachytherapie is onder meer dat minder gezond weefsel wordt beschadigd, en er dus minder nevenwerkingen zijn dan een bestraling van buitenaf (externe of traditionele radiotherapie).  De techniek is daarenboven weinig belastend en vergt slechts een korte hospitalisatie.

 

Hoe gebeurt het ?

 

Om in aanmerking te komen voor brachytherapie mag de prostaat niet te groot zijn. Ook mogen er geen felle plasklachten zijn.

Voor de implantatie zelf is een opname van 1 à 2 dagen voorzien. Onder algemene anesthesie wordt eerst een blaassonde ingebracht. Daarna gebeurt een echografie langs de anus, er wordt berekend waar de zaadjes moeten geplaatst worden. Hiervoor werken een uroloog, een radiotherapeut en een fysicus samen tijdens de ingreep. De zaadjes komen op de exacte plaats via naalden die door de huid net boven de anus worden ingebracht. Daarna worden de naalden weer verwijderd. Via echografie en röntgenfoto worden afwijkingen uitgesloten, daarna is de ingreep voorbij. Bij ontslag wordt de blaassonde verwijderd.

In de zaadjes zit radioactief Iodium wat een zachte straling afgeeft die enkel zeer plaatselijk werkt. De werking van de zaadjes is de eerste weken en maanden het sterkst. Daarna wordt het snel minder, zodat na 2 jaar alle straling is afgegeven. Het effect op de PSA-waarde is dus ook zichtbaar over vele maanden en niet direct.

 

Problemen ?

 

Kort na de operatie kan er wat gevoeligheid en lichte pijn zijn in het bekken of aan de dam (tussen aars en balzak). Ook kunnen er beperkte bloeduitstortingen in dit gebied of in de balzak zijn. Dit verdwijnt meestal snel. Bloed bij de urine, sperma en eventueel stoelgang kunnen voorkomen.

In de eerste weken kan er wat darmontsteking met slijmverlies of diarree optreden. Uitzonderlijk zorgt de zwelling er voor dat plassen moeilijk gaat of zelfs helemaal niet. Na een tijd vermindert de zwelling en verbetert het plassen.

Er is kans op verlies van een zaadje de eerste weken, daarom moet de urine nagekeken worden. Betrekkingen mogen de eerste weken enkel met condoom.

De eerste maanden is nauw lichamelijk contact met kinderen en zwangere vrouwen niet aangewezen. Gewone omgang vormt geen enkel probleem.

Op langere termijn is er een risico op impotentie. Incontinentie na brachytherapie is zeer zeldzaam.